“Kashmir Singh: Farmer-Turned-Indian Spy Who Endured 35 Years of Torture in Pakistani Prisons”
“35 ਸਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਤਸੀਹੇ ਝੱਲਣ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਜਾਸੂਸ ਕਾਸ਼ਮੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਹਾਣੀ”
27 ਮਾਰਚ 2026 ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – Kashmir Singh Spy ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇੱਕ ਆਮ ਕਿਸਾਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਸੂਸ ਬਣਨ ਤੱਕ ਦੀ ਅਨੋਖੀ ਯਾਤਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸਬਰ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Kashmir Singh ਦਾ ਜਨਮ 1941 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ Indian Army ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ Punjab Police ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਗੁਪਤਚਰ ਕੰਮ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ “ਇਬਰਾਹੀਮ” ਨਾਮ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨਾ ਸੀ।
⚠️ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਅਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ
1973 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਨੇੜੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ‘ਤੇ ਜਾਸੂਸੀ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਦੋਸ਼ ਲਗੇ।
ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਜ਼ਾ ਉਮਰ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
⛓️ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਉਸ ਨੇ ਕੁੱਲ 35 ਸਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰੇ। 17 ਸਾਲ ਤੱਕ ਉਹ ਜੰਜੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਰਿਹਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਭਿਆਨਕ ਤਸੀਹੇ ਵੀ ਸਹੇ। ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਧੁੱਪ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਣ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
🕊️ ਰਿਹਾਈ ਅਤੇ ਵਾਪਸੀ
2008 ਵਿੱਚ Ansar Burney ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ Pervez Musharraf ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਫੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
4 ਮਾਰਚ 2008 ਨੂੰ ਉਹ ਵਾਘਾ ਬਾਰਡਰ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਇਆ।
❤️ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਉਡੀਕ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜਾਸੂਸ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਵੀ ਹੈ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੌਸਲਾ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਹਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਹਰਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
