Pakistan to be divided into 160 provinces; Asim Munir’s new plan sparks an uproar, Shahbaz maintains silence

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ 160 ਸੂਬਿਆਂ ’ਚ ਹੋਵੇਗਾ ਬਟਵਾਰਾ; ਅਸੀਮ ਮੁਨੀਰ ਦੇ ਨਵੇ ਪਲਾਨ ਨਾਲ ਕੋਹਰਾਮ, ਸ਼ਾਹਬਾਜ ਨੇ ਸਾਧੀ ਚੁੱਪੀ

ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ (ਆਵਾਜ਼ਿ ਕੌਮ ਬਿਊਰੋ)-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਅਸੀਮ ਮੁਨੀਰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ 15 ਵੱਖਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਜਾਂ 160 ਛੋਟੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਅੱਤਵਾਦ ਅਤੇ ਵੱਖਵਾਦ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵਜੂਦ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਦੇ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਚਾਰ ਸੂਬੇ ਹਨ: ਪੰਜਾਬ, ਸਿੰਧ, ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਅਤੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਮ ਮੁਨੀਰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ 12 ਤੋਂ 15 ਨਵੇਂ ਸੂਬਿਆਂ ਜਾਂ 160 ਛੋਟੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੇ ਅੱਤਵਾਦ ਅਤੇ ਵੱਖਵਾਦ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਨਾਲ ਸੱਤਾ ਦੇ ਵਿਕਲਪਕ ਕੇਂਦਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧੇਰੇ ਜਵਾਬਦੇਹ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਿਵਲ ਸਰਕਾਰਾਂ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋਣਗੇ। ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਦੇਸ਼ 160 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਗਰ ਨਿਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਇੰਨੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਦਾ ਤਰਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚਾਰ ਮੌਜੂਦਾ ਸੂਬੇ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 128 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ। ਖੇਤਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੂਬਾ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 15 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਹਨ। ਵੰਡ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਗੰਭੀਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਘੰਟਿਆਂਬੱਧੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਹੈ। ਅਸੀਮ ਮੁਨੀਰ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬੇ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਮਾੜੀ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਵਿਕਾਸ, ਉੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਰਗੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ 150 ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਾਗਰਿਕ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਹੋਂਦ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਤੌਰ ’ਤੇ ਫੌਜੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸੀਮ ਮੁਨੀਰ ਛੋਟੇ ਸੂਬਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ’ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਫੌਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਵਧਣ-ਫੁੱਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੇਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੱਕ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸਿੰਧ ਪ੍ਰਾਂਤ ਬਿਲਾਵਲ ਭੁੱਟੋ ਦੀ ਪੀਪੀਪੀ ਪਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਵੰਡ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਵਿੱਚ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਦੀ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਪੀਟੀਆਈ) ਪਾਰਟੀ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਦੀ ਪਾਰਟੀ, ਪੀ.ਐੱਮ.ਐੱਲ-ਐੱਨ ਨੇ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਹਾਲੀਆ ਧਮਕੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸੀਮ ਮੁਨੀਰ ਨਾਲ ਕੋਈ ਟਕਰਾਅ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝਿਜਕ ਰਹੇ ਹਨ।