The Scourge of Malnutrition in Pakistan: Physical and Mental Development Stunted in 40% of Children

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ‘ਚ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਮਾਰ : 40% ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸਰੀਰਕ-ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ ਰੁਕਿਆ

ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ (ਆਵਾਜ਼ਿ ਕੌਮ ਬਿਊਰੋ)- ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਇਕ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਜਾਨਲੇਵਾ ਬਾਲ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਸਰਕਾਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਥਿਤੀ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬੱਚੇ ਸਟੰਟਿੰਗ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਘੱਟ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ) ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੋਸ਼ਣ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਗਭਗ 12 ਮਿਲੀਅਨ ਬੱਚੇ ਸਟੰਟਡ ਹਨ, ਅਤੇ 17.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬੱਚੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੰਕਟ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਅਨੀਮੀਆ ਨਾਲ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਸਿਰਫ਼ 38 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦਸਤ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ, ਡੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਘਾਟ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਗਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਲਵਾਯੂ ਆਫ਼ਤਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ‘ਚ ਹੋਏ ਮਾਨਸੂਨ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੜ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਫਸਲਾਂ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 100 ਪੋਸ਼ਣ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਕੱਲੇ 2025 ‘ਚ 61,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ‘ਚ ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਾਰਨ, 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਸੀਸੇ ਦਾ ਪੱਧਰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਪੋਸ਼ਣ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬਾਲ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਘਟਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਕਾਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਸਾਲਾਨਾ 17 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ‘ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਨਾਸ਼ੋਨੁਮਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ’ ਵਰਗੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨੇ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਿਹਤ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਲੱਖਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਦਾਅ ‘ਤੇ ਲੱਗਾ ਰਹੇਗਾ।