Changing mindset, changing society; in Delhi, people are adopting more daughters than sons

ਬਦਲਦੀ ਸੋਚ, ਬਦਲਦਾ ਸਮਾਜ; ਦਿੱਲੀ ‘ਚ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲੈ ਰਹੇ ਲੋਕ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਆਵਾਜ਼ਿ ਕੌਮ ਬਿਊਰੋ)- ਪਿਛਲੇ 11 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ। ਸਾਲ 2015-16 ਤੋਂ 2025-26 ਤੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 760 ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਘਰ ਮਿਲੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 2025-26 ਦੌਰਾਨ ਨਵੇਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗੋਦ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ, ਮਾਨਸਿਕ, ਬੌਧਿਕ ਜਾਂ ਵਿਕਾਸ ਸੰਬੰਧੀ ਅਸਮਰਥਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਵਾਧੂ ਦੇਖਭਾਲ, ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 2015-16 ਤੋਂ 2025-26 ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਗੋਦ ਲਏ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ 2015-16 ਵਿੱਚ 178 ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ 11 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗਿਰਾਵਟ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸਾਲ 2021-22 ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਘੱਟ ਕੇ 87 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਇਸ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਗੋਦ ਲੈਣ ਦੀ ਦਰ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ੀਰੋ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾ ਕੇ ਸਾਲ 2025-26 ਵਿੱਚ ਛੇ ਅਜਿਹੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਚਾਰ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਗੋਦ ਲਿਆ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲੈਣ ਦੀ ਇਹ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਿਸ਼ੋਰ ਨਿਆਂ (ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ) ਐਕਟ ਅਤੇ ਗੋਦ ਲੈਣ ਦੇ ਨਿਯਮ-2022 ਦੇ ਤਹਿਤ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੋਦ ਲੈਣ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਮਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ- ਦੋ ਸਾਲ, ਦੋ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸਾਲ, ਚਾਰ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਅਤੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ 18 ਸਾਲ ਤੱਕ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੌਜੂਦਾ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 71 ਬੱਚੇ ਗੋਦ ਲਏ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਪ੍ਰੈਲ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 14 ਬੱਚੇ ਗੋਦ ਲਏ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਬੱਚੇ ਗੋਦ ਲਏ। ਸਾਲ-ਵਾਰ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਦਿੰਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2015-16 ਵਿੱਚ ਗੋਦ ਲਏ ਕੁੱਲ 178 ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 92 ਬੱਚੇ (55 ਕੁੜੀਆਂ, 37 ਮੁੰਡੇ) ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗੋਦ ਲਏ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ 86 ਬੱਚੇ (57 ਕੁੜੀਆਂ, 29 ਮੁੰਡੇ) ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗੋਦ ਲਏ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2016-17 ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 168 ਬੱਚਿਆਂ (77 ਕੁੜੀਆਂ, 66 ਮੁੰਡੇ) ਅਤੇ ਸਾਲ 2017-18 ਵਿੱਚ 121 ਬੱਚਿਆਂ (88 ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ 33 ਵਿਦੇਸ਼ੀ) ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਸਾਲ 2018-19 ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 153 ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 78 ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ 42 ਮੁੰਡੇ ਘਰੇਲੂ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗੋਦ ਲਏ, 25 ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਅੱਠ ਮੁੰਡੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਦ ਲਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਲ 2019-20 ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 124 (ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 62 ਕੁੜੀਆਂ, 39 ਮੁੰਡੇ; 14 ਕੁੜੀਆਂ, 9 ਮੁੰਡੇ ਵਿਦੇਸ਼) ਅਤੇ 2020-21 ਵਿੱਚ 102 ਬੱਚੇ (ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 45 ਕੁੜੀਆਂ, 39 ਮੁੰਡੇ; ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਕੁੜੀਆਂ, 11 ਮੁੰਡੇ) ਪੁਨਰਵਾਸ ਕੀਤੇ। ਸਾਲ 2021-22 ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੀ, ਕੁੱਲ 87 ਬੱਚੇ (ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 51 ਕੁੜੀਆਂ, 19 ਮੁੰਡੇ; ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 11 ਕੁੜੀਆਂ, ਛੇ ਮੁੰਡੇ) ਗੋਦ ਲਏ ਗਏ ਸਨ।