Ayatollah Ali Khamenei laid to rest in Mashhad, crowd of lakhs gathers for funeral

ਮਸ਼ਹਦ ’ਚ ਸਪੁਰਦ-ਏ-ਖ਼ਾਕ ਹੋਏ ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ, ਜਨਾਜ਼ੇ ’ਚ ਉਮੜੀ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਭੀੜ

ਮਸ਼ਹਦ (ਆਵਾਜ਼ਿ ਕੌਮ ਬਿਊਰੋ)-ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸੁਪਰੀਮ ਨੇਤਾ ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਨੂੰ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਮਸ਼ਹਦ ਸਥਿਤ ਇਮਾਮ ਰਜ਼ਾ ਦਰਗਾਹ ਕੰਪਲੈਕਸ ’ਚ ਪੂਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਪੁਰਦ-ਏ-ਖ਼ਾਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਕ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਚੱਲੇ ਸੋਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਜਨਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ’ਚ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਉਮੜੀ। ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਟਰੱਕ ’ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਮਸ਼ਹਦ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੜਕਾਂ ਤੋਂ ਇਮਾਮ ਰਜ਼ਾ ਦਰਗਾਹ ਤੱਕ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਅੰਤਿਮ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਕਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਈਰਾਨੀ ਝੰਡੇ, ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਨਾਅਰੇ ਲਿਖੇ ਬੈਨਰ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਕਈ ਲੋਕ ਤਾਬੂਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ। ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਰਾਕ ਦੇ ਨਜਫ ਅਤੇ ਕਰਬਲਾ ਵਿਚ ਆਯੋਜਿਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਨਾਜ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਭੀੜ ਕਾਰਨ ਮਸ਼ਹਦ ਵਿਚ ਅੰਤਿਮ ਯਾਤਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਈ ਘੰਟੇ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਮੇਨੇਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ 4 ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹਾਂ ਨੂੰ ਇਰਾਕ ਤੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਮਸ਼ਹਦ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ। 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਤਹਿਰਾਨ ਸਥਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ’ਤੇ ਹੋਏ ਅਮਰੀਕੀ-ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਵਿਚ ਖਾਮੇਨੇਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਈ ਮੈਂਬਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿਚ ਸ਼ੋਕ ਸਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਚੱਲਿਆ। ਇਮਾਮ ਰਜ਼ਾ ਦਰਗਾਹ, ਜਿੱਥੇ ਖਾਮੇਨੇਈ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ, ਸ਼ੀਆ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨਾਂ ’ਚੋਂ ਇਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਸ਼ਹਦ ਖਾਮੇਨੇਈ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਆਯਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਨੇ ਲਗਭਗ 37 ਸਾਲ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਹ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਈਰਾਨ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸ਼ਾਸਕ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਸ਼ਹਦ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ 1747 ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਲਗਭਗ 11 ਸਾਲ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੀ 1747 ਵਿੱਚ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਆਯਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤਹਿਰਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੜਕਾਂ, ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਲਈ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ, ਜਿਸਨੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਕੰਟਰੋਲ ਹੇਠ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।