Qatar prepares for new strategic era after death of Sheikh Hamad bin Khalifa
ਸ਼ੇਖ਼ ਹਮਦ ਬਿਨ ਖ਼ਲੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿਹਾਂਤ ਮਗਰੋਂ ਨਵੇਂ ਰਣਨੀਤਕ ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ‘ਚ ਕਤਰ
Qatar, (ਆਵਾਜ਼ਿ ਕੌਮ ਬਿਊਰੋ)-ਆਧੁਨਿਕ ਕਤਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਅਮੀਰ ਸ਼ੇਖ ਹਮਦ ਬਿਨ ਖਲੀਫਾ ਅਲ ਥਾਨੀ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਸਾਬਕਾ ਸ਼ਾਸਕ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਕ ਪੂਰੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਅੰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਕਤਰ ਨੂੰ ਇਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਇਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਆਰਥਿਕ, ਕੂਟਨੀਤਕ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਪਾਵਰਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। 1995 ‘ਚ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕਤਰ ਨੂੰ LNG ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਿਰਯਾਤਕ ਬਣਾਇਆ, ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਦੋਹਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ‘ਚ ਰੱਖਿਆ। 2013 ‘ਚ, ਉਸਨੇ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ੇਖ ਤਮੀਮ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰਿਹਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੌਜੂਦਾ ਅਮੀਰ, ਸ਼ੇਖ ਤਮੀਮ, ਕਤਰ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਪੁਨਰ-ਕੈਲੀਬ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਗਲੋਬਲ ਗੈਸ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਚ ਵਧਦੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਕਤਰ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨਿਵੇਸ਼, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਬਦਲਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਕਤਰ ਆਪਣੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ‘ਚ ਵਿਵਹਾਰਕ ਬਦਲਾਅ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੇਖ ਤਮੀਮ ਹੁਣ ਸਾਬਕਾ ਅਮੀਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਵਿਚੋਲਗੀ ਵਾਲੀ ਕੂਟਨੀਤੀ ਅਪਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਤਰ ਹੁਣ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ (ਯੂਏਈ) ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।

