Oil tanker attacked with ‘limpet mines’ in Hormuz; 27 Indians were on board

ਹੋਰਮੁਜ਼ ‘ਚ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ‘ਤੇ ‘ਲਿਮਪੇਟ ਮਾਈਨਸ’ ਨਾਲ ਹਮਲਾ, ਜਹਾਜ਼ ‘ਚ ਸਵਾਰ ਸਨ 27 ਭਾਰਤੀ

ਦੁਬਈ (ਆਵਾਜ਼ਿ ਕੌਮ ਬਿਊਰੋ)- ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ (Strait of Hormuz) ਜੋ ਕਿ ਫ਼ਾਰਸੀ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਜਲ ਮਾਰਗ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪੜਾਅ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। 30 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਪਨਾਮਾ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ‘ਐੱਮ.ਟੀ. ਲੁਈਸ 1’ (MT LOUISE 1) ‘ਤੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 27 ਭਾਰਤੀ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਵਾਰ ਸਨ, ‘ਲਿਮਪੇਟ ਮਾਈਨਾਂ’ (Limpet mines) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਓਮਾਨ ਦੇ ਖਸਾਬ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 25 ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੀਲ (46 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ। ਹਮਲੇ ਕਾਰਨ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਇੰਜਣ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ (Engine room) ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਹਾਜ਼ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚੱਲਣ ਦੇ ਅਯੋਗ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਸਦਕਾ ਅੱਗ ‘ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ 27 ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਚ ਗਏ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਜਲ ਸੈਨਾ ਏਜੰਸੀ ‘ਯੂ.ਕੇ. ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਟ੍ਰੇਡ ਆਪਰੇਸ਼ਨਜ਼’ (UKMTO) ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟੈਂਕਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਢਾਂਚੇ (hull) ਨਾਲ ਦੋ ‘ਲਿਮਪੇਟ ਮਾਈਨਾਂ’ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੌਕੇ ਤੋਂ ਫਰਾਰ ਹੋ ਗਏ। ਚਾਲਕ ਦਲ ਨੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਅੱਗ ਬੁਝਾ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੈਂਕਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਫ਼ਰ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੂਹ ਨੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲਈ ਹੈ। ਬੰਦਰਗਾਹ, ਜਹਾਜ਼ਰਾਨੀ ਅਤੇ ਜਲ ਮਾਰਗ ਮੰਤਰੀ ਸਰਬਾਨੰਦ ਸੋਨੋਵਾਲ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ‘X’ ‘ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਨੇੜਿਓਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 29 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਲਾਈਬੇਰੀਆ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ਟੈਂਕਰ ‘ਐੱਮ.ਟੀ. ਅਰਜ਼ਾਨਾ’, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸਵਾਰ ਸਨ, ‘ਤੇ ਵੀ ਇੱਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਈਲ (projectile) ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੇ 29 ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ ਅਤੇ ਮੰਤਰਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜਹਾਜ਼ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ‘ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ’ ਵਿੱਚ ‘ਲਿਮਪੇਟ ਮਾਈਨ’ (ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਚਿਪਕਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬਾਰੂਦੀ ਸੁਰੰਗ) ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਫਲ ਹਮਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਇੱਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਹਮਲਾ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਸਫੋਟਕ ਉਪਕਰਣ ਫਟੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਯੂਨਾਨ ਸਥਿਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੋਖਮ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਫਰਮ ‘ਮੈਰਿਸਕਸ’ (Marisks) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤੰਗ ਅਤੇ ਰੁਝੇਵੇਂ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸਫੋਟਕ ਸੁਰੰਗਾਂ (mines) ਚਿਪਕਾਉਣ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਫਰਮ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਸਸਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਤਕਨੀਕ ਜੋ 2017 ਤੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਟੈਂਕਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।